Wat is een specialis?

[av_textblock size=” font_color=” color=” custom_class=”]

Wat is een specialist?

Wanneer we het woordenboek erop naslaan dan staat specialist synoniem voor expert, kenner, vakman en kundige. Een persoon die ergens verstand van heeft. De wereld zit vol specialisten. Vaak zelf benoemd en soms passend bij bijvoorbeeld een medisch specialisme. Vaak wordt het gezien als tegenovergestelde van een generalist. Een generalist is iemand die weinig weet van veel. Dit in tegenstelling tot een specialist, die veel weet van weinig.

Een specialist wordt vaak gezien als iemand die de oplossing weet. Het liefst van een ingewikkeld probleem. Hij ziet de oplossing die een ander niet ziet. De zorg en de fysiotherapie zit vol met (zelfbenoemde) specialisten.

Wanneer jouw omgeving of jij jezelf hebt benoemd tot specialist dan schept dat verwachtingen. Dan wordt je ook gewaardeerd om je ingewikkelde knap klinkende diagnoses waarbij je mensen een label geeft.

.
De dagelijkse praktijk leert ons echter dat de antwoorden niet voor het oprapen liggen. 80% van de klachten die bij de fysiotherapeut komen zijn aspecifiek. Dat betekend dat we geen eenduidige oorzaak voor de klacht kunnen benoemen. 30 tot 50% procent van de klachten die bij de huisarts komen blijven medisch onverklaard. Voor specialisten is dat 40 tot 60% van de klachten. 1 op de 5 mensen heeft chronische pijn waarvan we de specifieke oorzaak vaak niet kunnen benoemen. De wachtkamers van huisartsen, specialisten en fysiotherapeuten zitten vol met mensen met SOLK. Somatisch Onverklaarbare Lichamelijk Klachten.

Het benoemen van jezelf als specialist schept verwachtingen bij jou en bij de patiënt. Je wordt daardoor aangespoord om te komen met ingewikkelde verklaringen voor complexe problemen waar emergentie een rol speelt. Emergentie is een begrip dat met name centraal staat in de systeemtheorie en de filosofie. Het betreft de ontwikkeling van complexe georganiseerde systemen, die bepaalde eigenschappen vertonen die niet zichtbaar zijn door louter een reductie van hun samenstellende delen. Door interactie ontstaan eigenschappen, patronen, regelmatigheden en/of geheel nieuwe entiteiten. Een kenmerk van emergentie is mogelijk dat de voorspelbaarheid wegvalt. Vaak zijn we in staat om elementen te benoemen die een rol spelen, maar kunnen we niet voorspellen hoe iets tot stand komt of wat het belangrijkst is. Dat betekend ook dat de mooi klinkende theorieën en diagnoses zeer regelmatig de plank misslaan en we de persoon die we willen helpen opzadelen met ruis en onterechte labels.

Mogelijk moeten we aan het zijn van een specialist binnen de zorg en de fysiotherapie een ander kenmerk toevoegen. Een kenmerk waarbij we erkennen dat we te maken hebben met een mens. Een mens is een complex systeem waarvan emergentie, met als gevolg het niet weten of onvoorspelbaarheid, een belangrijk kenmerk is. Soms komen we tot die ene mooie sluitende diagnose met een mooie passende oplossing. Vaak is het zijn van een specialist echter een teken dat je het vaker hebt meegemaakt. Dat je, ongeacht de uitkomst, de ander zo goed mogelijk zal gidsen. Soms met een goede afloop, soms met een minder goede of optimale afloop. Altijd op zoek naar kwaliteit van leven en het invullen van waardevolle activiteiten. Soms door een klein zetje in de goede richting en soms door een sterke leidende, maar bescheiden, arm. Soms in een kort traject en soms in een lang traject. Altijd gericht op geruststellen en vertrouwen geven. Oordelen, waar kan achterwege laten, als gevolg van het respect van de complexiteit en de ander niet onnodig opzadelen met ruis of een label. Toch ben je mogelijk specialist omdat jij de weg samen met anderen vaker hebt doorlopen. Dat geeft vertrouwen, ook al ligt een goede afloop of de oplossing niet altijd voor de hand. Laten we ervoor waken dat we dat vertrouwen zo min mogelijk beschamen door de ander op te zadelen mooie ingewikkeld klinkende diagnoses die achteraf verkeerd blijken te zijn.

Hou het simpel en wees bescheiden, maar put vertrouwen uit het feit dat je het proces vaker met iemand hebt doorlopen en dat dat ook een manier kan zijn om je expertise te tonen.

Dank voor het lezen.

Menno
[/av_textblock]